Rehabilitacja

manu

dorehabilitacji.pl porady z fizjoterapii

wesprzyj kanał youtube dorehabilitacji.pl na zrzutka.pl

konsultacjafizjo

A A A
Gwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywna

 Krążek, dysk międzykręgowy (disci intervertebrales), zwany też tarczą międzykręgową. Jest to bardzo ważna struktura w budowie kręgosłupa. Znajduje się pomiędzy dwoma sąsiadującymi trzonami kręgów, tworząc tzw segment ruchowy kręgosłupa.

 W skład dysku międzykregowego wchodzi:

- jądro miażdżyste (nucleus pulposus) gęsta galaretowata struktura, która zapewnia segmentowi ruchowemu elastyczność oraz umożliwia przenoszenie znacznych obciążeń. Zajmuje ok 15% całkowitej masy krążka jest to wystarczające do działania amortyzujacego kolumny kregosłupa podczas ruchów.

- pierścień włóknisty (annulus fibrosus), struktra otaczająca jadro miażdżyste. Zbudowany z przebiegających naprzemiennie, skośnie włókien kolagenowych i elastynowych (elastyczne włókna tkanki łącznej). Pierścień włóknisty jest znacznie grubszy w części przedniej niz w tylnej, gdzie najczęściej ulega uszkodzeniom (dyskopatia). Pierścień włóknisty zapobiega nie kontrolowanym przemieszczeniom jądra miażdżystego.Włókna pierścienia łączą krążeki międzykręgowe z trzonami kręgów, dlatego właśnie krążek międzykręgowy nigdy nie „ślizga się”.

 

 

   
 
 

Działanie:

 Kiedy zmienia się nachylenie jednego z trzonów kręgu względem sąsiedniego, jądro miażdżyste zostaje odkształcone. Nastepuje wybrzuszenie pierścienia włóknistego z jednej strony, przeciwnej do kierunku ruchu. Za każdym razem kiedy wykonujemy zgięcie, skręt, skłon, jądro miażdżyste wyciska pierścień włóknisty na zewnątrz.

Odżywianie

 Krążki międzykręgowe jak i inne struktury tkanki łącznej posiadają żywe komórki, które potrzebują substancji odżywczych. Wytwarzają również produkty przemiany materii, które muszą być usuwane. Proces ten nie jest jeszcze do końca poznany. Udowodniono że, po przekroczeniu 25 roku życia, łożyska włośniczkowe transportujące komórki krwi do krążków zanikają w sposub naturalny. Po tym okresie dysk zasysa i oddaje płyny odżywcze podczas kompresji i dekompresji (jak gąbka w wodzie).

Funkcje

Krążek międzykręgowy pełni funkcję:

- amortyzatora kręgosłupa

- zapewnia przesuwanie się kregów względem siebie jak łożysko ślizgowe.

- umożliwia zgięcie, prostowanie, ruchy boczne i obrotowe kręgosłupa.

- redukuje siły tarcia pomiędzy kręgami.

Patologia

 W wyniku wieloletnich przeciążeń i wieku, elastyczność krążków międzykręgowych maleje. Powstają uszkodzenia, pęknięcia, pierścienia włóknistego powodujące przemieszczanie się jądra miażdżystego poza jego granice. W wyniku tego powstaje dyskopatia i/lub przepuklina, która doprowadza do ucisku na korzenie nerwów (rwa kulszowa). Dodatkowo z wiekiem proporcje płynu w stosunku to części twardych dysku się zmienia. Do około 35 roku mamy 35% wody. Po tym wieku ilość wody w krażkach się zmniejsza co ma wpływ na naszą ruchomość i elastyczność.

   
 
 

 

{jcomments on}           

Gwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywna
Staw kolanowy (articulatio genus) - największy staw ciała człowieka. Jest to staw złożony (zawiasowy zmodyfikowany) - łączą się tu kość udowa i kość piszczelowa (strzałka nie buduje stawu kolanowego). Staw współtworzy trzeszczka w postaci rzepki. Posiada dwie łącznotkankowe łąkotki dopasowujące do siebie powierzchnie stawowe w czasie ruchów. Funkcjonalnie jest to staw zawiasowy, umożliwiający ruchy zginania i prostowania, ale w zgięciu (z wyjątkiem maksymalnego) możliwe są również ruchy rotacyjne. Wzmocniony jest więzadłami zewnętrznymi (pobocznymi oraz torebki stawowej) oraz dodatkowo bardzo silnymi więzadłami wewnętrznymi - więzadłem krzyżowym przednim i tylnym.

 Staw kolanowy jest narażony na przeciążenia związane z potężną siłą mięśnia czworogłowego uda (ciąg na rzepkę max. 300 kg). Ponadto jest drugim najbardziej obciążanym stawem człowieka (po stawia skokowym).

 W stawie kolanowym łączą się trzy kości: kość udowa, kość piszczelowa i rzepka. Główkę stawu tworzą wypukłe kłykcie kości udowej, natomiast jego panewkę lekko wklęsłe kłykcie kości piszczelowej i powierzchnie stawowe rzepki.

  • połączenie pomiędzy kością udową a kością piszczelową (staw udowo-piszczelowy, art. femoro-tibialis):
    • kłykieć boczny kości udowej (condylus lateralis femoris) - powierzchnia stawowa kłykcia bocznego kości piszczelowej (condylus lateralis tibiae)
    • kłykieć przyśrodkowy kości udowej (condylus medialis femoris) - powierzchnia stawowa kłykcia przyśrodkowego kości piszczelowej (condylus medialis tibiae)

  • połączenie pomiędzy kością udową a rzepką (staw udowo-rzepkowy, art. femoro-patellaris)
    • kłykieć boczny kości udowej (condylus lateralis femoris) - powierzchnia stawowa rzepkowa boczna (facies articularis lateralis patellae)
    • kłykieć przyśrodkowy kości udowej (condylus medialis femoris) - powierzchnia stawowa rzepkowa przyśrodkowa (facies articularis medialis patellae)

Kłykcie kości udowej na powierzchni dolnej są płaskie, dzięki czemu bardzo dobrze przylegają do kłykci kości piszczelowych, a tym samym stabilizują staw w pozycji wyprostowanej.

 

   

 Podobnie jak w innych stawach torebka stawowa składa się z dwóch warstw: zewnętrznej błony włóknistej i wewnętrznej błony maziowej. Inaczej niż w innych stawach przebieg obu błon nie jest jednakowy. Błona włóknista torebki stawowej stawu kolanowego na powierzchni przedniej rozpięta jest między brzegami powierzchni stawowych kości udowej, rzepki i piszczeli. Na stronie tylnej przymocowuje się do kresy międzykłykciowej kości udowej i biegnie do kości piszczelowej w okolicach chrząstki stawowej. Błona maziowa ma nieco inny przebieg, gdyż z tyłu omija pole międzykłykciowe i więzadła krzyżowe - wyłączając je w ten sposób z jamy stawowej. Pomiędzy obiema warstwami znajduje się ciało tłuszczowe podrzepkowe (corpus adiposum infrapatellare) wypełniające przestrzenie powstające podczas ruchów stawu kolanowego.

Łąkotki (łac. menisci) - dwa elastyczne twory, zbudowane z tkanki chrzęstnej włóknistej leżące pomiędzy kością udową a piszczelową, będące elementami dodatkowymi stawu kolanowego. Wyróżniamy łąkotkę boczną i łąkotkę przyśrodkową, nieco różniące się wielkością. Ich zadanie polega na:

- pogłębieniu i dopasowaniu do siebie powierzchni stawowych stawu kolanowego (pomiędzy kością udową a piszczelą)

- umożliwienie ruchów obrotowych w zgiętym stawie kolanowym, poprzez przesuwanie się ich na powierzchni stawowej górnej kości piszczelowej.

 Dzielą staw kolanowy na dwa piętra: górne i dolne. W piętrze górnym (łąkotkowo-udowym) wykonywane są przede wszystkim ruchy zginania i prostowania kolana, natomiast w piętrze dolnym (łąkotkowo-piszczelowym) przede wszystkim ruchy rotacyjne. Na przekroju poprzecznym mają kształt trójkąta prostokątnego, zwróconego podstawą na zewnątrz, zrośniętego z torebką stawową. Powierzchnia przylegająca do kości piszczelowej jest płaska, górna przylegająca do kłykcia kości udowej jest wklęsła.

Obie łąkotki ustawione są swoimi rogami do środka powierzchni stawowej, gdzie przytwierdzone są do kości piszczelowej przy pomocy pasm łącznotkankowych. Dodatkowo,od przodu połączone są ze sobą przez więzadło poprzeczne kolana.

Więzadła poboczne (łac. Ligamenta collateralia) silnie wzmacniają staw kolanowy po obu jego stronach. Są mocno napięte, kiedy kolano jest wyprostowane. Wówczas stabilizują staw - na tym polega ich główne znaczenie. W położeniu zgiętym rozluźniają się i umożliwiają ruchy obrotowe (rotacyjne). Z powodu ich obecności w stawie kolanowym niemożliwe są ruchy odwodzenia i przywodzenia kolana.

Węzadło poboczne piszczelowe (łac. Ligamentum collaterale tibiale) - Główną funkcją tego więzadła jest ograniczenie nadmiernej koślawości oraz rotacji zewnętrznej piszczeli. (łac. Ligamentum collaterale fibulare) - główna rola tego więzadła polega na ograniczaniu szpotawości kolana.

Więzadło poboczne strzałkowe-główna rola tego więzadła polega na ograniczaniu szpotawości kolana.

Więzadła związane z rzepką:

- więzadła tylnej powierzchni torebki stawowej:

- więzadło podkolanowe skośne (łac. Ligamentum popliteum obliquum) - wzmacnia ścianę tylną torebki stawowej. Więzadło to hamuje nadmierne prostowanie stawu i ruchy obrotowe.

- więzadło podkolanowe łukowate (łac. Ligamentum popliteum arcuatum)

Więzadła krzyżowe:

- więzadło krzyżowe przednie (łac. Ligamentum cruciatum anterius) - Najważniejsza rola tego więzadła polega na ograniczaniu przedniego względem kości udowej, ograniczaniu nadmiernego zgięcia i wyprostu oraz forsownego koślawienia i szpotawienia w wyproście i w zgięciu.

- więzadło krzyżowe tylnie (łac. Ligamentum cruciatum posterius) -budowa więzadła gwarantuje jego podstawową funkcję, jaką jest zabezpieczenie tylnego przemieszczania piszczeli oraz ograniczanie maksymalnego wyprostu i zgięcia.

Więzadła związane z łąkotkami:

- więzadło poprzeczne kolana (łac. Ligamentum transversum genus) łaczy ze sobą rogi przednie łąkotek.

- więzadło łąkotkowo-udowe przednie (łac. Ligamentum meniscofemorale anterius)

- więzadło łąkotkowo-udowe tylnie(łac. Ligamentum meniscofemoraleposterius)