Rehabilitacja

manu

dorehabilitacji.pl porady z fizjoterapii

A A A

Ocena użytkowników: 5 / 5

Gwiazdka aktywnaGwiazdka aktywnaGwiazdka aktywnaGwiazdka aktywnaGwiazdka aktywna

  Pasmo biodrowo-piszczelowe to nieelastyczny, kolagenowy sznur rozciągnięty pomiędzy biodrem a kolanem. Górna część przyczepia się do grzebienia kości biodrowej gdzie jego włókna „mieszają się” z m. pośladkowym większym, średnim i m. napinaczem powięzi szerokiej. Dalej pasmo biegnie wzdłuż bocznej powierzchni uda, jego głębokie włókna przyczepiają się do kresy chropawej kości udowej, a powierzchowne biegną dalej przyczepiając się do kłykcia bocznego kości udowej, troczków bocznych rzepki i guzka Gerdiego (przednio-boczna strona kłykcia piszczeli) (Norris CM 1998).

Generalnie jest strukturą wielozadaniową, wpływa zarówno na funkcjonowanie biodra jak i kolana. W zależności od sytuacji przemieszcza swoje przyczepy do przodu i tyłu w celu usprawnienia funkcji obu wymienionych wyżej stawów. Ślizg ten jest ruchem fizjologicznym ścięgna.

  Kiedy jesteśmy w pozycji stojącej ścięgno układa się do tyłu od osi biodra, a do przodu od osi kolana co sprzyja utrzymaniu wyprostowanej postawy ciała (można sobie wyobrazić że ścięgno niczym dłoń „popycha” kolano od przodu do tyłu czyli je prostuje, dłoń na wysokości pośladka działająca w kierunku tył-przód na biodro powoduje jego wyprost). Dzięki temu mięśnie mogą wkładać mniejszy wysiłek w utrzymanie wyprostowanej pozycji. W trakcie zgięcia stawu kolanowego ścięgno pasmo na wysokości kolana prześlizguje się przez kłykieć boczny kości udowej na tylną stronę stawu kolanowego, a w trakcie wyprostu ślizga się do przodu. W ten sposób wspomaga funkcję kolana, zmniejszając potrzebną siłę mięśniową do wykonania tych ruchów. Podczas biegu w fazie wymachu przemieszcza się do przodu osi stawu biodrowego, zmniejszając pracę niezbędną do wykonania zgięcia biodra (Norris CM 1998).

Ocena użytkowników: 5 / 5

Gwiazdka aktywnaGwiazdka aktywnaGwiazdka aktywnaGwiazdka aktywnaGwiazdka aktywna

Syndrom pasma biodrowo-piszczelowego (ITBS - Ilio-Tibial Band Syndrome) to jeden z częstszych urazów przeciążeniowych u osób sportowo aktywnych (biegi, kolarstwo). Pojawia się jako ostry, piekący ból z tkliwością dotykową w okolicy bocznej kolana, ok 3 cm nad stawem. Pacjenci zgłaszają również promieniowanie do powierzchni przednio - bocznej goleni. Ból występuje podczas wysiłku i jest najostrzejszy w trakcie zgięcia (pomiędzy 20 - 30 st). Ratunkiem jest wyprost kończyny dolnej, który powoduje chwilowe ustąpienie objawów. Jednak dalsze prowadzenie treningu (wysiłku) lub podjęcia kolejnych, jest znacznie ograniczona.

 

 

 Dokładna patogeneza (przyczyny) ITBS nie jest znana. Badania wykazują, że powtarzający się ruch zgięcia kolana wraz z niekontrolowanym wzrostem obciążenia treningowego tej okolicy powoduje mikrourazy i napięcia w części dalszej pasma na kłykciu bocznym kości udowej. Napinające się naprzemiennie włókna przednie i tylnie ITB (pasmo biodrowo - piszczelowe) ocierają o kość tworząc stan zapalny. Powodują dodatkowo kompresję na tkankę tłuszczową która jest ułożona pod pasmem (największą podczas 30 stopniowego zgięcia kolana). Znaczne unaczynienie i unerwienie tkanki, oraz mnogość stwierdzonych tzw receptorów dotyku może powodować ITBS (syndrom pasma biodrowo - piszczelowego) i opisywane przez pacjenta bóle palpacyjne tej okolicy. Sugeruje się również, zapalenie kaletki (bursa) znajdującej się pod pasmem ITB. Co nie do końca jest udowodnione i wciąż kontrowersyjne wśród badaczy. Stały, powtarzający się nacisk mógłby w konsekwencji wytworzyć stan zapalny oraz ograniczenie ruchomości.

 

 Czynnikami ryzyka są przede wszystkim częste zmiany intensywności treningu i wydłużenie pokonywanych dystansów w krótkim okresie czasu. Zła budowa ciała, a w szczególności ustawienie stawów kolanowych i/lub skokowych (tzw koślawość) powodujące powiększenie pronacji stopy (nadpronacja). Ważnym powodem powstania ITBS jest także brak równowagi mięśniowej między zginaczami i prostownikami kończyny dolnej oraz osłabienie mięśnia pośladkowego średniego. Zwrócić uwagę należy także na budowę i ustawienie miednicy.

 

Do rozpoznania stosuje się specjalne testy: Ober’a, Renne, Noble’a, Thomas’a.

Leczenie - rozpoczynamy się od podawania leków przeciwzapalnych oraz odpoczynkiem od treningów.

Rehabilitacja - dobrą pomocą jest protokół P.R.I.C.E. Po ściągnięciu ostrego stanu zapalnego. 

Ćwiczenia - zaczynamy od rozciągania zginaczy uda (półbłoniasty, smukły, dwugłowy uda) oraz wprowadzamy głęboki masaż poprzeczny (Cyriax) z wykorzystaniem punktów spustowych (trigger points - punkty spustowe). Przydatne będą ultradźwięki i zabiegi laserem biostymulującym w gabinecie fizjoterapii.

Następnie wzmacniamy odwodziciele uda i mięsień pośladkowy średni po stronie bolącej.

 

Poniżej kilka ćwiczeń rozciągających pasmo biodrowo-piszczelowe:

 

1. Leżymy na boku. Noga dolna zgięta w kolanie. Przekładamy nogę z ITB prostując w kolanie i skręcamy ciało w przeciwną stronę. Powtarzamy 10 x 15 s.

 

 ćwiczenie 1

 

 

2. Siadamy. Przekładamy nogę z ITB tak aby kostka zewnęczna stykała się z wewnęczną częścią kolana drugiej nogi. Skręcamy ciało w przeciwną stronę (ręka podporowa powinna być w osi ciała). Ręka wolna delikatnie naciska na ugięte kolano nogi ćwiczonej. Powtórzenia: 10 x 15 s

 

 ćwiczenie 2

 

3. Stojąc przy ścianie, przekładamy nogę z ITB do tyłu i w bok (przyśrodkowo). Wyciągamy całe ciało opierając o ścianę. Ruchem biodra w kierunku ściany doprowadzamy do napinania się pasma. 10 x 20 s

 Teraz kilka ćwiczeń wzmacniających pasmo biodrowo - piszczelowe ITB:

 

1. Stajemy na ławeczce (schodek, podwyższenie). Uginając nogę z ITB próbujemy dotknąć przeciwną pietą podłoża. Ćwiczenie wykonyjemy do przodu i w bok. Staramy się utrzymać równo miednicę oraz pilnujemy aby kolano nogi z ITB znajdowało się nad 2 kością śródstopia. Powtarzamy ok 10 razy. Utrudnieniem będzie kiedy ćwiczenie wykonywać będziemy na miękkiej powierzchni.

 

 

ćwiczenie 4

 

wzmacnianie pasma biodrowo-piszczelowego

 

 

wzmacnianie pasma biodrowo-piszczelowego   

 

ćwiczenie na dysku sensomotorycznym

 

 

 

 

2. Wykorzystując gumową taśmę wykonujemy klęk nogi z ITB. Napięcie taśmy będzie aktywować również w tym ćwiczeniu m. pośladkowy średni. Podczas wykonania klęku należy pilnować aby zgięte kolano nie wykraczało poza stopę. Poprawne wykonanie tego ćwiczenia zależy od pracy ciała, które nie pochyla się do przodu.

 

 

wzmacnianie pasma biodrowo-piszczelowego

 

wzmacnianie pasma biodrowo-piszczelowego

 

 

wzmacnianie pasma biodrowo-piszczelowego

 

 Zapraszam na filmik gdzie pokazuję kilka ćwiczeń na zespół pasma biodrowo - piszczelowego

 

 

 

 

 

 

Ocena użytkowników: 5 / 5

Gwiazdka aktywnaGwiazdka aktywnaGwiazdka aktywnaGwiazdka aktywnaGwiazdka aktywna

 Głównym celem usprawniania łąkotki po zabiegu operacyjnym (np szycie) jest kontrola stanu gojenia urazu oraz przywrócenie pełnej funkcji stawu kolanowego. Program ćwiczeń powinien być dostosowany indywidualnie. Czas przechodzenia na kolejne etapy jest umowny, zależny od typu, lokalizacji, wielkości uszkodzenia, powikłań, wieku pacjenta. Zewnętrzne uszkodzenia, ze względu na lepsze unaczynienie wykazują szybszą tendencje gojenia. Podczas gdy wewnętrzne, o mniej unaczynionej strukturze goją się dużo gorzej. Jest to związane z różnicą w budowie anatomicznej stawu kolanowego po obu stronach. Po stronie zewnętrznej łąkotka, więzadło boczne poboczne oraz torebka stawowa nie są zrośnięte, zaś po stronie wewnętrznej wszystkie te struktury są wspólnie połączone. Fizjoterapeuta powinien pamiętać także o korygowaniu planu usprawniania w przypadku postępowania z jednoczesnym szyciem łąkotki i rekonstrukcji więzadeł.

 Aby rehabilitacja była efektywniejsza i szybsza, należy pacjenta zakfalifikowanego do zabiegu odpowiednio przygotować przed zabiegiem. Korzysta się wówczas ze wszystkich dostępnych ćwiczeń w celu: 

uzyskania jak największego, symetrycznego zakresu ruchu (szczególnie przeprostu)

uzyskanie maksymalnej możliwej siły mięśniowej

nauka prawidłowego chodu lub chodzenia o kulach

ćwiczenia propriocepcji w warunkach bezpiecznych,stretching mięśni kończyny dolnej

 

Rehabilitacja po zabiegu 0 – 3 tydzień

Obecnie proponuje się opuszczenie szpitala w pierwszej dobie po operacji. Zwraca się uwagę na zabezpieczenie przeprostu oraz zakresu zgięcia w kolanie. Zabezpiecza to łąkotkę stwarzając warunki lepszego leczenia. Wykorzystuje się specjalną orteze stawu kolanowego. Pierwsze 2 tygodnie orteza powinna być noszona być 24 godziny a przez kolejne 4 tylko w dzień (chyba, że nie odzyskano pełnego wyprostu). Zaraz po operacji ortezę ustawia się w zakresach: 0 stopni wyprostu i 90 stopni zgięcia. Należy zaznaczyć, że w pewnych przypadkach można odstąpić od stosowania ortezy w przypadku uszkodzeń zewnętrznych części łąkotki. W tym czasie nie obciąża się operowanej nogi w trakcie chodzenia o kulach. Chodzenie oraz utrzymywanie pozycji pionowej (pionizacja) powinno trwać maksymalnie 2 godziny w ciągu doby. Zaleca się wprowadzenie terapii zimnem. Najprostrza to protokół PRICE MM. Osoby korzystające z pomocy gabinetu rehabilitacji mogą  stosować krioterapię. 

Częściowe obciążenie wprowadza się w przeciągu pierwszych kilku tygodni po zabiegu. Jest to nacisk nogi operowanej ok 20% wagi ciała. Na filmie pokazuję jak dokładnie dobrać odpowiednie obciążenie.

 

 

Na poczatek używa się dwóch kul łokciowych. Następnie etapami przechodzi się na jedną. W przypadku uszkodzeń po stronie zewnętrznej, pełne obciążenie wprowadza się znacznie szybciej (np już po 3 tygodniach). W przypadku uszkodzeń wewnętrznych pełne obciążenie następuje w okresie 6-8 tygodni. Siła nacisku (obciążenie) i czas używania kul uzależniona jest nie tylko od rodzaju uszkodzenia, ale także od indywidualnego przebiegu rehabilitacji.

Zabiegi z fizykoterapii i kinezyterapii wprowadza się jak najszybciej. Ich uzupełnieniem jest świadome wykonywanie indywidualnie dobranych ćwiczeń w warunkach domowych. Warto stosować okład z lodu na operowany staw co 2 - 4 godziny na ok 8 min, a nastepnie z uniesioną kończyną odpoczywać 20 min. Kończyna operowana powinna być w ciągu dnia uniesiona tak, aby kolano znajdowało się powyżej biodra a stopa powyżej kolana.

Profesjonalna fizjoterapia powinna wprowadzać zgodnie z zaleceniami lekarza i fizjoterapeuty:

- ćwiczenia bierne w zakresie bez bólu przy udziale fizjoterapeuty, do otrzymania pełnego wyprostu 

- ruchy samowspomagane

- ćwiczenia czynne zgięcia i wyprostu stawu kolanowego

-  ćwiczenia m. czworogłowego i mięśni zginaczy stawu kolanowego

-  ćwiczenia mięśni przywodzicieli stawu biodrowego

- ćwiczenia mięśni pośladków na piłce

- elektrostymulacja mięśnia

-  nauka chodzenia o kulach, pionizacja i chłodzenie

- rozciąganie mięśni: zginaczy stawu kolanowego, przywodzicieli i prostowników biodra, mięśni łydki, mięśni przywodzicieli, mm. biodrowo – lędźwiowych, pasma biodrowo - lędźwiowego,

- mobilizacja rzepki

- masaż klasyczny mięśni uda (przód i tył)

Zalecenia domowe: utrzymywanie kończyny wyprostowanej powyżej poziomu biodra, chłodzenie co dwie godziny 10 minut, napięcia izometryczne mięśnia czworogłowego, ćwiczenia zakresu ruchomości, lekki stretching według zaleceń fizjoterapeuty, okłady z lodu.

 

4 – 6 tydzień

 

 Kolejnym etapem terapii jest trening propriorecepcji czyli czucia głębokiego. To specjalistyczne ćwiczenia które, należy wprowadzać tak szybko jak to możliwe. Na początek ćwiczenia wykonuje się przy pomocy kul, następnie ćwiczenia czucia głębokiego przyjmują bardziej dynamiczny charakter, by zbliżyć ich intensywność do treningu sportowego.

Ważnym elementem jest trening mięśni, który w łatwej formie rozpoczyna się w pierwszej dobie po zabiegu. Zwraca się szczególną uwagę na dobór obciążenia i zakres ruchu, w jakim wykonujemy ćwiczenia. Powinne być ograniczone być do 60 stopni zgięcia w stawie kolanowym, co chroni tylny róg łąkotki.

Pozostałe zabiegi w tym czasie to:

- kontynuacja ćwiczeń ze stopniowo zwiększanym obciążeniem (guma rehabilitacyjna, ciężarki)

- nauka chodu ze stopniowym obciążaniem

- rower stacjonarny bez lub z lekkim obciążeniem

- stanie jednonóż na niestabilnym podłożu

- wypady na wprost z lekkim ugięciem kolana

- ćwiczenia ns bieżni, basenie

Po 6 tygodniach można za zgodą lekarza powoli odkładać. Bezpieczny sposób omówiłem w filmach:

 

 

 

 

 

7 – 12 tydzień

 

Na tym poziomie wprowadza się ćwiczenia wytrzymałościowe, które początkowo można wykonywać na rowerze stacjonarnym, ćwiczenia w wodzie oraz elementy treningu biegowego. Po zakończeniu rehabilitacji należy przeprowadzić testy funkcjonalne. Określą szanse i moment powrotu do sportu czy aktywności ruchowej. I tu także, w mniejszych, zewnętrznych uszkodzeniach (np menisectomia) czas powrotu jest krótszy i wynosi 6 - 12 tygodni. W przypadku szycia łąkotki czas jest kilkakrotnie dłuższy.

Rehabilitację kontynuuje się poprzez:

- urozmaicenie ćwiczeń zwiększając intensywność 

- propriocepcja jednonóż na ugiętym kolanem

 

powyżej 12 tygodnia

Wprowadzamy opcjonalnie:

- ćwiczenia hamowania

- skoki na trampolinie

- trening na siłowni 

- skoki na skakance

- aktywność na zewnatrz, w terenie

- specyficzne ćwiczenia dla danej dyscypliny

- powrót do sportu