Rehabilitacja

manu

dorehabilitacji.pl porady z fizjoterapii

A A A

urazy

  • Stożek rotatorów - rehabilitacja

    Stożek rotatorów - to grupa czterech mięśni obręczy barkowej, które mają wspólne miejsce swoich przyczepów końcowych na kości ramiennej. Mięśnie: mięsień nadgrzebieniowy, mięśnień podgrzebieniowy i mięsień obły mniejszy kończą się na guzku większym kości ramiennej, zaś mięsień podłopatkowy na guzku mniejszym kości ramiennej. Rejon przyczepów nazywa się strefą krytyczną stożka rotatorów.

    Działanie mięśni:

    - m. nadgrzebieniowy - odwodzenie ramienia do 90 stopni w pozycji horyzontalnej, rotacji zewnętrznej oraz w zgięciu w stawie ramiennym.

    - m. podgrzebieniowy – odwodzenie ramienia.

    - m. obły mniejszy – współdziała w odwodzeniu ramienia.

    - m. podłopatkowy – przywodzenie ramienia od 90 stopni w pozycji horyzontalnej, rotacja wewnętrzna w stawie barkowym.

     

    Ważnym zadaniem w/w mięśni jest stabilizacja stawu barkowego a dokładnie centrowanie głowy kości ramiennej podczas ruchu. Centrowanie to, uniesienie (zbliżenie) głowy kości ramiennej do powierzchni panewki w łopatce. Jest to potrzebne ponieważ w spoczynku nasze stawy kończyn górnych są w lekkiej trakcji (działanie siły ciężkości). Dzięki temu głowa kości ramiennej przesuwa się w prawidłowym torze ruchu (zobacz film poniżej)

     W wyniku wieloletnich: przeciążeń, mikrourazów, zwyrodnień, uprawiania sportów, pracy z uniesionymi rękami do góry, chorób wewnętrznych, nagłych urazów dochodzi do uszkodzenia (osłabienia) ścięgna mięśnia nadgrzebieniowego który rozpoczyna ruch odwodzenia ramienia do kąta 30 stopni. Jeśli w/w mięsień jest uszkodzony to nie występuje centrowanie głowy kości ramiennej. Kompensacją ruchu zajmuje się wówczas mięsień naramienny. Odwodząc ramię ciągnie głowę kości ramiennej do góry, gdzie doprowadza do kolejnych podrażnień przez nią już uszkodzonego mięśnia nadgrzebieniowego. Następuje tzw zamknięte koło bólu. (zobacz film)

    Statystyki mówią że, co czwarta osoba po 50 -tym roku życia boryka się z tą patologią. Charakterystyczne objawy to:

    - zanik odwodzenia ramienia do ok 90 stopni po czym reszta ruchu do wysokości głowy przebiega bez problemowo

    - osłabienie i zanik mięśni (widoczne na łopatce)

    - brak rotacji zewnętrznej w stawie barkowym

    - ból w nocy

    - ból podczas wysiłku

     Po zdiagnozowaniu choroby przez lekarza, powinniśmy się udać do doświadczonego fizjoterapeuty. Wachlarz zabiegów i terapii jaki ma dzisiejsza fizjoterapia daje duże szanse na zaleczenie dysfunkcji. Także w warunkach domowych powinno się ćwiczyć po wcześniejszym instruktarzu, ponieważ ok 70% usprawniania zależy od pacjenta.

    Poniżej dwa filmy na w/w temat.

    Pierwszy to zestaw ćwiczeń na stabilizację i centrowanie głowy kości ramiennej (od tego powinno się zaczynać rehabilitację). Drugi - to propozycja wykorzystania głębokiego masażu poprzecznego w celu redukcji bólu. Zapraszam.

    Przed wykorzystaniem wiadomości z filmu należy skonsultować się z własnym lekarzem lub fizjoterapeutą.

    Poniżej filmy z kanału youtube na w/w temat. Zapraszam do subskrypcji i udostępniania.

     

     

     

     

  • Trening okluzyjny w rehabilitacji pourazowej

     Fizjoterapia jako nauka medyczna, w oparciu o badania naukowe stale wprowadza nowe, szybsze i bezpieczne rozwiązania w procesie rehabilitacji pourazowej. Jednym z głównych celów dla fizjoterapeuty oraz pacjenta jest jak najszybsze odbudowa i wzmocnienie mięśni (hipertrofia) objętych urazem czy długotrwałym unieruchomieniem. Cele osiąga się poprzez wprowadzanie ćwiczeń z odpowiednio dobranym oporem (oporowych). Istnieją już wzorce i protokoły postępowań w terapii odbudowy mięśni. Wiadomo że najlepsze efekty otrzymuje się przy obciążeniu 65% - 80% 1 RM (maksymalny ciężar przy którym da się zrobić jedno powtórzenie danego ćwiczenia).

     Problem w rehabilitacji zaczyna się wówczas gdy pacjent nie może z różnych powodów ćwiczyć na tak dużym obciążeniu. Choroby zwyrodnieniowe, neurologiczne, kardiologiczne, geriatryczne, wiek czy nadwaga wykluczają ćwiczenia na tak dużym aktualnym obciążeniu. Jednym z rozwiązań będzie tzw trening okluzyjny, wykorzystujący pod pewnymi czynnikami tylko 25% 1 RM. Metoda powstała w Japonii a pomysłodawcą jest dr Yoshiaki Sato.

     

     

     

     Trening okluzyjny lub trening z ograniczonym przepływem krwi (blood flow restriction training) wykorzystuje zjawisko okluzji. Okluzja to ograniczenie przepływu krwi w naczyniach poprzez dodanie siły zewnętrznej. Kiedy siła zewnętrzna zrównoważy wewnętrzne ciśnienie krwi powstaje okluzja. W jej następstwie wytwarza się w mięśniach stres metaboliczny.

     Brak lub ograniczony dopływ dotlenionej krwi do mięśnia (hipoksja), spowoduje stres metaboliczny (nagromadzenie kwasu mlekowego i jonów wodorów). Dodatkowo skutkuje obniżeniem PH oraz większym wydzielaniem hormonu wzrostu. Najważniejsze jednak jest że, ćwiczenia (trening) szybciej aktywizuje włókna mięśniowe szybkokurczliwe typu II (białe). Włókna szybkokurczliwe (przystosowane do dużego wysiłku przy krótkiej pracy) obok wolnokurczliwych (przystosowane do długiej pracy przy średnim lub małym wysiłku) wchodzą w skład wszystkich mięśni. W różnych proporcjach a różnica osobnicza waha się 5 – 10%. Trening okluzyjny idealnie sprawdzi się w odbudowie mięśni oraz wzrostu siły w kończynach górnych i dolnych m.in. dlatego że:

    - trójgłowy ramienia ma 67% z włókien szybkokurczliwych

    - dwugłowy ramienia - 55%

    - mięsień naramienny - 40%

    - mięsień ramienno-promieniowy - 60%

    - mięśnie kulszowo-goleniowych - 70%

    - mięsień płaszczkowaty - 90%

    - mięsień czworogłowy - (mięsień obszerny przyśrodkowy powyżej 50%, obszerny boczny 57%, prosty uda 65%)

    Metodyka treningu okluzyjnego:

    - określić swoje 25% maksymalnego jednego powtórzenia 1 RM

    - założyć ucisk na mięsień poprzez specjalne taśmy, bandaż elastyczny cz mankiet od ciśnieniomierza. Siła nie powinna przekraczać 6-7 pkt w 10 pkt skali subiektywnego odczucia (brak drętwienia). Innym sposobem jest docisk mankietem ciśnieniomierza (pompowanie) siłą równą aktualnemu zmierzonemu ciśnieniu tętniczemu.

    - wykonać 30 – 15 – 15 – 15 powtórzeń w jednej serii na jedno ćwiczenie. Przerwa pomiędzy powtórzeniami 30 – 60 s.

    - zdejmujemy ucisk na 5 min

    - rozpoczynamy procedurę na kolejne ćwiczenie

    Zalety treningu z ograniczonym dopływem krwi do mięśni:

    - zwiększa masę i objętość mięśni

    - oszczędza aparat więzadłowy w stawach podczas ćwiczeń

    - wpływa na poprawę stabilizacji stawu

    - nie powoduje spadku siły mięśniowej po treningu

    - idealnie sprawdza się u osób z dodatkowymi chorobami (kardiologicznymi, geriatrycznymi, neurologicznymi itd.)

    - poprawia parametry krążenia krwi

    Poniżej filmik na powyższy temat. Zapraszam do subskrypcji i udostępniania kanału

     

     

     

     

  • Uszkodzona torebka stawowa - masaż poprzeczny

     Po przebytym urazie ortopedycznym oraz unieruchomieniu bardzo ważnym elementem rehabilitacji jest wykonywanie techniki głębokiego masażu poprzecznego. Zabieg ten przyśpiesza proces terapii oraz ma wpływ na przyszłe funkcjonowanie stawu. Aby zrozumieć istotę masażu wytłumaczę to, na przykładzie uszkodzonej torebki stawowej.

     Bardzo często w wyniku urazu uszkodzona zostaje torebka stawowa i/lub więzadła. Torebka stawowa to łącznotkankowa część stawu, która łączy powierzchnie stawowe kości i działa stabilizująco na staw. W torebce stawowej znajdują się receptory:

    - receptory typu 1 - odpowiedzialne za ustawienie prawidłowe stawów w trakcie pracy statycznej i dynamicznej

    - receptory typu 2 - kontrolujące napięcia wytwarzane podczas wykonywania ruchu.

    W torebce stawowej wyróżnia się dwie warstwy – zewnętrzną i wewnętrzną.

     

      Warstwa zewnętrzna(błonawłóknista - membrana fibrosa) togruba, mocnastruktura, która jestprzedłużeniem okostnej.Wytworzonajest główniez włókien kolagenowycha jejbudowa zależy odjakości,zakresu ruchu i obciążeń stawówstatycznych i dynamicznych.

     Warstwawewnętrzna(błonamaziowa - membrana synovialis). Jest to cienka i delikatna struktura.Zadaniem błony maziowej jestprodukcjamazi stawowej (jasna ciecz z kuleczkami tłuszczu, mucyna, kwas hialuronowy)podczas wykonywania ruchu.Płyn ten ma dużezdolności wiązania dużych ilości wody.Maź stawowa zmniejsza tarcie,wpływa na przyczepność składowych stawu,smaruje, chroni i odżywia stawpoprzez wypełnienie przestrzeni między kościami.Przbrakumazi stawowej, powierzchnie chrząstek stawowych tracą gładkość,co zwiększa tarcie kości tworzących staw.Na ich powierzchni tworzą sięwówczaswyrośla kostne - osteofity.Torebka stawowa ulega pogrubieniu i skróceniu. Występuje sztywność,ból o różnym natężeniuorazograniczenie zakresu ruchów.

     Włókno kolagenowe jest głównym białkiem tkanki łącznej, które produkuje kolagen. Ważną cechą włókna kolagenowego jest odporność na rozciąganie i stałe odnawianie (wymiana komórek starych na nowe). Podczas dnia wytwarza się ok 10 gramów nowego kolagenu.

    W skład włókna kolagenowego wchodzi:

    - fibryl kolagenowy

    - cząsteczki kolagenowe tzw potrójne helisy

    - łańcuchy aminokwasów

     Proces odnowy kolagenu (w skórze, kościach) zostaje z wiekiem wyhamowywany. Zaczyna się to po ukończeniu 25 roku. Z każdym rokiem zmniejsza się jego ilość, produkcja i wymiana komórkowa. Dodatkowo wpływ ma na w/w proces praca tarczycy i ilość estrogenów.

     Głęboki masaż poprzeczny(deep transverse massage) jest to odmiana masażu ręcznego wykonywana przez fizjoterapeutę i/lub terapeutę manualnego. Zadaniem technik w/w masażu jest zapobieganie patologicznemuzrastaniu się włókien kolagenowych.Po przebytych urazach ortopedycznychoraz w wyniku unieruchomienia nowe włókna kolagenowe układają się w nieprawidłowych kierunkach (crossling). Oznacza to, że zamiast narastać równolegle do siebie zgodnie z budową torebki stawowej tworzą niezorganizowaną sieć.Sytuacja ta powodujeograniczenie ruchu,zaburzaprzepływ krwi i doprowadza dopowstania ognisk zapalnych w stawie.

     Technika głębokiego masażu poprzecznegouszkadza,rozrywapowstałąsieć torując miejsce dla kolejnychwłókien kolagenowychdając im możliwość doprawidłowego zrostu (ułożenia).Wpływa na uelastycznienie włókien kolagenowychco ma znaczenie w przyszłej profilaktyce ponownemuzerwaniu włókien.Masaż poprzeczny wykonuje się w poprzek włókien powtarzając go 3 -4 razy dziennie co najmniej2 tygodnie.Poniżej filmik z kanału youtube na powyższy temat. Zapraszam do subskrypcji i udostepniania.

     

     

  • Złamanie nasady dalszej kości promieniowej typu Collesa

     Złamanie Collesa lub złamanie nasady dalszej kości promieniowej należy do częstych urazów w rejonie nadgarstka i przedramienia. Statystyki mówią nawet o 90% w stosunku do wszystkich urazów tego rejonu. Statystycznie najbardziej narażone na złamanie Collesa, są kobiety po 65. roku życia z powodu zmian osteoporozowych. Jednak urazu tego typu diagnozuje się także u dzieci i młodzieżyu których układ kostny jest jeszcze nie w pełni rozwinięty oraz u wszystkich grup w trakcie wypadków komunikacyjnych, sportowych itd.

    Objawy:

    - silny ból i opuchlizna nadgarstka nasilającasię podczas próby poruszania palcami i/lub dłonią

    - duże ograniczenie zakresu ruchów ręki w stawie nadgarstkowym

    - zaczerwienienie, krwiak w rejonie urazu

    - miejscowy wzrost temperatury

    - deformacja nadgarstka – (złamanie z przemieszczeniem). Na skutek przesunięcia odłamków kości, nadgarstek i dłoń przesuwają się prostopadle względem pozostałej części kończyny.

     

     

     

    Przyczyny:

    Główną przyczyną urazu jest upadek. Pod wpływem działania dużej siły dochodzi w trakcie podporu stroną dłoniową do przemieszczenia części zewnętrznej kości promieniowej i jej supinacji. Rzadszą odmianą złamania w tym rejonie są złamanie typu Smitha, które powstaje kiedy punktem podporu jest strona grzbietowa dłoni. Spotyka się również złamania wyrostka rylcowatego kości promieniowej typu Bartona.

     

    Leczenie i rehabilitacja:

     Od strony ortopedycznej złamanie typu Collesa wymaga sprawdzenia stanu naczyń krwionośnych (np. drożność tętnicy promieniowej która doprowadza krew do dłoni) oraz nerwów obwodowych. Przeprowadza się także badanie RTG ręki a w bardziej skomplikowanych sytuacjach rezonans tomograf.

     W przypadku złamania stabilnego (bez przemieszczenia) lekarze wprowadzają leczenie zachowawcze po udanej repozycji, czyli nastawieniu ręki. Następuje unieruchomienie nadgarstka i kciuka w opatrunku gipsowym lub z wykorzystaniem ortezy, którenosi się przez 6 tygodni.

     Spotkać się można również z jednoczesnym unieruchomieniem stawu łokciowego. Ma to na celu wyeliminowanie przyruchów mięśnia ramienno – promieniowego. Jego funkcje nawracania i odwracania (pronacja i supinacja) w łokciu i nadgarstku są bardzo ważne dla powrotu do pełni sprawności. Dlatego unieruchomienie w odpowiedniej pozycji i udana repozycja (nastawienie) mają wpływ na prawidłowe działanie tego mięśnia po zakończeniu leczenia. Po około trzech tygodniach, jeśli nie ma przeciwwskazań skraca się gips do przedramienia, co umożliwia wprowadzenie rehabilitacji w rejonie stawu łokciowego.

     W przypadku złamania niestabilnego (wieloodłamowego) oraz w przypadku nieudanej repozycji stosuje się leczenie operacyjne.

     

    Rehabilitacja w fazie unieruchomienia obejmuje:

    - ćwiczenia izometryczne palców

    - ćwiczenia czynne i z oporem palców (chwytne, przeciwstawne)

    - ćwiczenia czynne rejonu obręczy barkowej oraz stawów łokciowych (w zależności od wielkości gipsu)

    - magnetoterapia (już w trakcie opatrunku gipsowego)

    - laser,

    - hydroterapia (jeśli istnieje możliwość zdjęcia opatrunku)

     

    Tutaj filmik z kanału dorehabilitacji.pl na temat rehabilitacji w złamaniu Collesa

     

     

     

     

     

    Rehabilitacja po 6 tyg obejmuje:

    - kontynuację i rozwój w/w ćwiczeń z fazy unieruchomienia

    - masaż klasyczny lub głęboki poprzeczny

    - ćwiczenia rozciągające prostowniki i zginacze nadgarstka

    - ćwiczenia wzmacniające mięśnie rejonu urazu

    - poizometryczna relaksacja mięśni (PIR)

    - ćwiczenia na supinację i pronację w stawach nadgarstkowym i łokciowym

    - ćwiczenia na cały łańcuch biomechaniczny kończyny górnej

    - neuromobilizacje nerwów kończyny górnej (w ostatniej fazie terapii)

     

     Złamania typu Collesa nie należy bagatelizować ponieważ, charakteryzuje się ono dużą częstotliwością powikłań. Warto dokładnie obserwować odczucia, wygląd i reakcje palców dłoni w trakcie noszenia gipsu. Każde wątpliwości należy natychmiast zgłaszać lekarzowi. Do najczęstszych powikłań zaliczyć można:

    - uszkodzenie nerwów (zaburzenia czucia, drętwienie, kłucie, pieczenie ręki)

    - brak zrostu kości i powstające deformacje

    - zwyrodnienia

    - przykurcz Volkmanna (przykurcz niedokrwienny) powodujący szponowate ułożenie ręki

    - zespół sudecka (30% z przypadków powikłań)

    - cieśń nadgarstka